![](https://eghtesadeiran.com/wp-content/uploads/2024/01/گندم-1.jpg)
قیمت تضمینی گندم واقعی است؟
قیمت خرید تضمینی گندم محل منازعه بسیاری شده، برخی آن را بر اساس قیمت جهانی منطقی و بعضی دیگر آن را رد کرده و کاهش نرخ خرید تضمینی از ۱۹.۵ به ۱۷.۵هزار تومان را اجحاف در حق کشاورز می دانند.
به گزارش اقتصاد ایران،قیمت خرید تضمینی گندم محل منازعه بسیاری شده است. برخی آن را بر اساس قیمت جهانی منطقی میدانند و بعضی دیگر آن را رد کرده و کاهش نرخ خرید تضمینی از ۱۹.۵ به ۱۷.۵ را اجحافی در حق گندم کاران عنوان میکنند. عطاالله هاشمی رئیس بنیاد ملی گندم کاران مخالف تعیین قیمت ۱۷.۵ هزار تومان خرید تضمینی گندم و کاوه زرگران رئیس انجمن تأمین کنندگان غلات ایران موافق تعیین قیمت گندم مطابق با قیمت جهانی بوده که در میزگردی تلویزیونی به تحلیل موضوع پرداختند.
گندم کالایی استراتژیک و راهبردی است و هر سال تعیین قیمت خرید تضمینی گندم یکی از موضوعات و مباحث چالشی بین دولت، کشاورزان و کارشناسان مختلف بوده است.
هاشمی: گندم یک کالای استراتژیک و بسیار مقدس است که ستون اصلی خیمه مواد غذایی در کشور و در جهان است و لازم است با دید وسیعی به گندم در کشور و در دنیا نگریسته شود.
موضوع قیمت خرید تضمینی گندم از چهار جنبه قابل بررسی است که در چهار قسمت اشاره خواهم کرد، در اولین قسمت به موضوعاتی اشاره خواهم کرد که سه مورد دیگر را در فرصتهای دیگر خدمتتان عرض میکنم.
مورد اول از زاویه مسائل سیاسی و اجتماعی کشور و جهان است. گندم یک کالای سیاسی است در جهان برای گندم به عنوان یک کالای استراتژیک، تعیینکننده و اساسی نگاه میشود یعنی کالایی است که تابع مسائل سیاسی، اجتماعی، اقتصادی موجود در دنیاست نه تنها در داخل کشور و طبیعتاً تجارت آن هم متأثر از این مسائل خواهد بود یعنی یک تجارت و یک وضعیت تجاری ثابت برای گندم در تجارت جهانی اصلاً وجود ندارد که نشان داده شد در سالهای گذشته کوچکترین تنشهایی که در دنیا اتفاق افتاد ما شاهد کاهش عرضه گندم و افزایش قیمت بودیم؛ این از نظر مسائل سیاسی.
دوم، موضوع امنیت غذایی و امنیت سرزمینی ما است. امنیت غذایی ما بالای ۹۰ درصد از گندم تأمین میشود. بزرگترین شاخص قحطی در دنیا چه در گذشته و چه در آینده و چه الان موضوع گندم است یعنی میگویم نان هست یا نان کمیاب است و نیست. این هم از نظر موضوع امنیت غذایی.
ولی امنیت سرزمینی، الان بالاتر از ۳ میلیون کشاورز در کشور ایران تولید گندم میکنند یعنی گندم میکارند، حضور اینها در روستاها، حضور اینها در مزارع با توجه به این که اهمیت بدهیم به تولید گندم در داخل و از داخل این را ما تهیه کنیم خودش یک امنیت سرزمینی است. در کنارش موضوع اشتغال مستقیم و غیرمستقیم است، ما اگر اهمیت ندهیم به تولید کننده داخلی، قیمت را متناسب نکنیم، کاری کنیم که گندمکار رغبتی نشان ندهد به کاشتن گندم، شما خلاءها و مهاجرتها و خالی بودن سکنه روستاییان را بیشتر از حالا در نظر بگیرید که این امنیت غذایی در کنارش امنیت سیاسی و امنیت ارزی را دارد و این فصلالخطاب بوده، یک حکم حکومتی هم پشت سر این است.
من فرمایش مقام معظم رهبری را در تاریخ ۱۷/۰۱/۹۹ در دیدار با مسئولان خدمتتان عرض میکنم که ایشان فرمودند بله گاهی اوقات ممکن است که قیمت خرید گندم برای کشور و تولید گرانتر از خرید خارجی انجام بگیرد البته الان نیست من دلایل خدمت شما ارائه خواهم داد. اما در همان شرایط تولید اولویت دارد کما این که در دنیا هم همین کارها را انجام میدهیم یعنی دولتها نمیگذارند که کشورشان از لحاظ گندم محتاج بیرون از کشور باشد، اینها اولین فصل از نظر بررسی، از زاویه مسائل سیاسی و اجتماعی بود که من خدمتتان عرض کردم.
انتقاد به کشت سنتی و هزینهبر بودن آن
زرگران: من میخواهم راجع به گندم بگویم ما بیاییم از پایه بررسی کنیم که وضعیت کاشت و داشت گندممان و برداشتمان نهایتاً به چه وضعی است.
آقای هاشمی عنوان کردند که ما ۳ میلیون گندمکار داریم و چیزی من فکر میکنم حدود ۴ میلیون هکتار اراضی دیم تحت کشت گندم است و ۲ میلیون هکتار اراضی آبیاری؛ درست میگویم آقای هاشمی حدود ۶ میلیون هکتار اراضی است. اگر این ۶ میلیون هکتار اراضی را تقسیم بر ۳ میلیون گندمکاری که ایشان فرمودند بکنیم یعنی متوسط مزارع ما ۲ هکتار است، ما در هیچ کجای دنیا مزارع ۲ هکتاری نداریم که بعد انتظار داشته باشیم که یک کشاورزی مدرن و اقتصادی در آن حوزه وجود داشته باشد.
نیکی: نقایص فوندانسیونی در کشور وجود دارد در حوزه کشاورزی و کاشت من میخواهم به آنها اشاره کنم.
این حجم ۶ میلیون هکتاری که زیر کشت گندم است در دنیا متوسط برداشت در سایر مزارع حداقل ۵ تن در هکتار است یعنی ما اگر یک کشاورزی متوسط در سطح دنیا داشته باشیم با همان ۲ میلیون هکتار گندم مورد نیاز کشور را باید تأمین کنیم در حالی که ما ۶ میلیون از مزارع مرغوب زراعی کشور را اختصاص دادیم به کشت گندم و داریم ۱۰ میلیون تن تولید میکنیم حالا با احتساب فرض بفرمائید آن ۲ میلیون تنی هم که برای بذر استفاده میکنند حساب کنید، راندمانش بسیار بسیار پایین است راندمان در هکتار آن میشود ۲ تن در هر هکتار. این ۲ تن در هر هکتار اقتصادی نیست و طبیعتاً برای کشاورز هم مقرون به صرفه نیست.
من میخواهم بگویم سیاستگذاریهایی که در کلان کشور دارد اتفاق میافتد و حمایتها و راهگشاییهایی که برای کشاورزان دارد انجام میشود از این نقطه باید شروع و اصلاح شود. طبیعی است در همه دنیا باید از کشاورز حمایت شود در کشور ما هم همین طور، اما نه این که ما قیمت تمام شده محصول را بیاییم قیمت کاذبی بگذاریم که در طول زنجیره باعث شود که محصولات متعددی را گران کند و نهایتاً سفره مردم کوچک شود.
به هر حال این ۳ میلیون جمعیتی که ایشان فرمودند یک قشر کوچکی از جامعه کشور است، ما داریم برای ۸۵ میلیون ۹۰ میلیون ایرانی تصمیمگیری میکنیم پس نباید اجازه دهیم که یک اتفاقاتی در آن مقاطع بیفتد که اقتصادی نیست.
اکنون میخواهیم اشاره کنیم به نکاتی که وجود دارد، من فکر میکنم طبیعتاً خرده مالکی بزرگترین ایرادی است که در حوزه کشاورزی ما وجود دارد و هیچ اقدامی در مورد آن نشده است. ساختارهای ایجاد شده برای کشاورزان ما به نحوی بوده که به نظر من کشاورزانی که ما داریم کشاورزانی که در هکتار ۱۱ تن برداشت کردند، ۸ تن برداشت کردند اگر که جستوجو کنید در خیلی از استانهای ما حتی در حوزه دیم ما داشتیم که ۷ تن در هکتار برداشت کردند، اما چه میشود که مزرعه کناریاش یک دفعه میآید یک و نیم تن برداشت میکند این میشود سوءمدیریت.
من اعتقاد دارم ما نباید اجازه دهیم که سو مدیریتی که در حوزه کشاورزی وجود دارد وقتی که راه به جایی نمیبرد بیاید بگوید قیمت من را باید افزایش دهید. در چند ماهه گذشته تمام اقلام غذایی دنیا، همه انواع غلات قیمت کاهشی داشتند یعنی ما فرض بفرمائید اصلاً گندم را رها کنیم، ذرتی که شرکت پشتیبانی امور دام در یک مقطعی ۴۴۰ – ۴۵۰ یورو میخریده امروز دارد زیر ۳۰۰ یورو خریداری میکند، در گندم همین اتفاق شرکت بازرگانی دولتی افتاده، ما نمیتوانیم خودمان را مجزا از دنیا کنیم بگوییم ما یک کشور خاص هستیم، شرایط کشور ما خاص است، ما کشور خاص هستیم، اما در شرایط کشور خاص الان روسیه دارد با همه دنیا مقابله میکند، اما به راحتی گندمش دارد صادر میشود تمام شمال آفریقا دارند از گندم روسیه بهرهمند میشوند. شرایط خاص سیاسی امروز نمیتواند دلیلی باشد، غذا از همه تحریمها و از همه شرایط ممنوعیتها مستثنی است و حتی در خیلی از حوزهها میتواند راهگشا باشد برای بخش خصوصی.
خلأ سرمایهگذاری در بخش کشاورزی
هاشمی: چون آقای مهندس روی مسائل فنی اشاره کردند من این را گذاشته بودم برای آخر فصل ولی اجباراً باید اشاره کنم. ۱۱ تنی که بعضی از کشاورزان تولید میکنند و بعضیها به ۳ تن نمیرسند علتش را میدانید چیست؟ عدم سرمایهگذاری در بخش کشاورزی. شما کشاورزان نمونه در سراسر دوران بعد از انقلاب که انتخاب کردید کشاورزانی هستند که متمول بودند اینها با پول خودشان علم خریدند، تکنولوژی مکانیزاسیون و سایر مسائل و اینها یک درصد بسیار ناچیزی هستند، خیلی کم هستند ولی از نظر مسائل فنی که شما اشاره کردید من خوب است اشاره کنم، این موضوع را شما داشته باشید، ببینید پاشنه آشیل کشاورزی و امنیت غذایی کشور گندم است و گندم به عنوان یک محصول متعادل کننده در بحث زراعت، باغبانی و سایر بخشهای کشاورزی است یعنی این بالانس کننده است، میدانید علتش چیست؟ علتش این است که ما ۵۰ درصد زیر کشت سرزمینی خودمان اختصاص دارد به گندم، این گندم است که متعادل خواهد کرد سایر محصولات را، محصولات آببر، کم آببر، آیش بعد هم محصولات جایگزین، امکان جایگزینی سایر محصولات سودآور در خصوص عدم توجه به گندم وجود دارد، شما قیمت تولید داخلی گندم را به فرض محال که من اعتقادی ندارم که واردات الان اشاره خواهم کرد کمتر از تولید داخلی است به فرض محال این را انجام بدهیم، شما مطمئن باشید جایگزینهایی پیدا خواهد شد، جایگزینها کدام محصولات هستند؟ محصولاتی هستند که سودآور هستند ولی پرآببر و منابع آبی و خاکی کشور را به هدر میدهند یعنی اگر به گندم توجه نشود محصولات دیگری جایگزین خواهد شد، محصولاتی که اصلاً برای ما شاید اهمیت آن چنانی هم نداشته باشد.
سومین مورد در سالهای گذشته ما شاهد بودیم…
گندمی که خوراک دام شد
نیکی: شما حتماً این را تصدیق خواهید کرد که ما در سه سال گذشته قسمت عمده تولید گندممان در سال ۱۳۹۹ و یک مقدار هم در سال ۱۴۰۰ صرف نهادههای دامی شد، خوراک دام و طیور، میدانید علتش چه بود؟ علت این بود که قیمت گندم پایین بود، قیمت نهادههای دامی که شما به عنوان مثال قیمت جهانی را غلاتش را پایین اشاره میکنیم همان غلاتی که داشت میآمد داخل کشور، قیمت آنقدر بالا بود که گاو دار، مرغدار، طیور و آنهایی که از غلات وارداتی استفاده میکردند نرفتند سراغ آن، گندم قیمتش پایین بود، گندم خوراک انسان رفت طرف خوراک دام و طیور، این را آمار نشان میدهد. در سال ۱۳۹۹ میزان خرید تضمینی ما شد ۴ میلیون و ۷۵۰ هزار تن، درست است، در سال ۱۴۰۰ و ۱۴۰۱ قیمتها یک مقداری اصلاح شد و آمد رسید به ۷ میلیون و ۳۵۰ هزار تن، امسال رسید به ۱۰ و نیم میلیون تن در صورتی که تولید ما امسال ۱۴ میلیون تن بوده، شما اشاره میفرمایید ۱۰.۵، نه ۱۰.۵ میزان خرید است یعنی این نشان میدهد که ما باید اهمیت بدهیم به تولید داخل و قیمتی که جذابیت داشته برای کشاورز که این پاشنه آشیل رفع شود.
قیمت جهانی گندم کاهش یافته است
زرگران: مؤلفههایی که کشاورز دارد طبیعتاً بذر و کود است ما قیمت کود را در چند سال اخیر شاهد بودیم از قیمت چیزی نزدیک به ۹۰۰ دلار در هر تن که امروز رسیده به زیر ۳۰۰ دلار حدود ۳۰۰ دلار. در حوزه بذر قیمت جهانی از همان گندم استفاده میشود، گندم قیمت کاهشی داشته است. من عرضم این است که ما نمیتوانیم مرز بکشیم دور کشور خودمان و بگوییم ما میخواهیم یک قیمت مجزا داشته باشیم، به نظر من حمایت از کشاورز باید شکل بگیرد، اما نه در قالب قیمت تمام شده، شما اگر که دولت به این تفاهم برسد که کشاورز باید ۱۷ هزار تومان دریافتی داشته باشد کشاورز گندمکار بابت هر کیلوگرم گندم، به نظر من باید قیمت گندم قیمت معقول جهانی باشد به علاوه من الان محاسبه کردم چیزی حدود ۷ هزار و ۷۰۰ تومان به علاوه ۱۰ هزار تومان پاداش گندمکار.
هاشمی: خواهش میکنم آقای زرگران بفرمایند قیمت هر تن گندمی که از گمرک خارج میشود برود سیلو، برود مراکز آردسازی یا جاهای دیگر چند دلار است؟ چون شما قیمت جهانی را میگوئید، من از شما سوال پرسیدم من اصلاً دم مرز را میگویم.
زرگران: چرا دم مرز، مگر شما گندمتان را دم مرز میفروشید به دولت؟
هاشمی: من جایی تحویل میدهم که دو کیلومتر آن طرفتر مصرف کننده است و این خوب است و این از مزیتهایی است که ما اصرار داریم که باید در داخل تولید شود. شما بفرمائید گندمی که از دم گمرک خارج میشود من کامیون دار بار را میخواهم ببرم یک استان دیگر چند دلار آب میخورد برای کشور این را بفرمائید؟
زرگران: من قیمت کشور روسیه را که از کشاورز خریداری کرده.
هاشمی: جهانی را من میگویم؟ ما احتمال دارد یک مراوداتی را از نظر اقتصادی با روسیه داریم یا کیفیت گندمشان خوب نیست، برای ما گندم درجه یک که نمیفروشند؟ قیمت جهانی، چون در قانون گفته تجارت جهانی؟
زرگران: چرا نمیفروشند، روسیه صادر کننده ۱۸ درصد گندم جهان است.
هاشمی: قیمت جهانی را بفرمائید؟
زرگران: قیمت جهانی یکی است، تفاوتی ندارد.
هاشمی: چند است؟
زرگران: این نمودار است از ابتدای سال ۲۰۲۳ تا پایان آن روزی که خدمت شما هستم دیروز این را گرفتم با کورس برابری روبل به دلار ۸۵ و بر مبنای دلار ۵۴ هزار تومان بازار قیمت هر کیلو گندم در مراکز خرید در روسیه تمام میشود ۷ هزار و ۷۰۰ تومان.
هاشمی: من میگویم قیمتی که برای مصرف کننده به عنوان جی پی سی یا مصرف کننده خصوصی از درب گمرک خارج میشود چند دلار است این را بفرمائید؟
زرگران: در اوج گرانی ۱۲ هزار و ۵۰۰ تومان بوده وارد کشور شده است.
هاشمی: شما تومان حساب نکنید شما به دلار بگویید این تجارت جهانی است.
زرگران: ۲۷۰ دلار شما الان میتوانید گندم را وارد کشور کنید، اما این ۲۷۰ دلار نمیتواند ملاک شما باشد، این ۲۷۰ دلار هزینه بارگیری در مبدأ.
هاشمی: من یک سوال ساده پرسیدم، حمل و نقل همه چیز من که مصرف کننده هستم چه دولتی چه خصوصی گندم را از درب گندم گمرک که خارج میکنم، بیمهاش، هزینههای حمل و نقل است اصلاً چند؟
زرگران: شما میخواهید هزینه فریت کشتی، هزینه تأسیسات بندری را اضافه کنید به نرخ خرید کشاورز، که این غیر منطقی است و هیچ جای دنیا این اتفاق نمیافتد.
هاشمی: اجازه میدهید من یک آماری به شما بدهم؟
زرگران: بله بفرمائید.
هاشمی: شما که میفرمایید ۲۷۰ دلار ببینید ما در خصوص قیمت باید استنادمان استناد منطقی و قانونی باشد، آمارمان آمار مستند باید باشد. ما در خصوص قیمت…
نیکی: جهانی گندم و قیمتی که برای ما در درب خروجی گمرک آب میخورد مستندترین و مستدلترین آمار، آمار گمرک جمهوری اسلامی است، درست است که آنها همه چیز را حساب و اعلام میکنند.
۴۲۳ دلار متوسط قیمت ۸ ماهه سال ۱۴۰۲ از اول فروردین تا آخر آبان.
زرگران: شما در یک نمودار سینوسی بحث سینوس را دارید حساب میکنید، الان در تیتراژ برنامه قیمت را اعلام کردند.
واردات گندم با قیمت ۲۱.۵ هزار تومان
هاشمی: الان میتوانید جستوجو کنید، من دارم و خدمت شما هم خواهم داد. (تصویر برگه آمار) این آمار گمرک جمهوری اسلامی ایران است متوسط قیمت ۸ ماهه اول سال ۱۴۰۲؛ ۴۲۳ دلار بود اگر با ارز ۵۰ هزار تومانی حساب کنیم میشود ۲۱ هزار و ۵۰۰ تومان، درست است.
زرگران: خیر.
هاشمی: روی این آمار که نمیتوانید شک کنید، این آمار گمرک است.
زرگران: آمار گمرک را شما نمیتوانید ملاک قرار دهید به چند دلیل.
هاشمی: حتی اگر با ارز مرکز مبادله که ۴۳ هزار تومان حساب کنید میشود ۱۹ هزار تومان در صورتی که قیمت اعلامی ما الان چند است، ۱۷ هزار و ۵۰۰ تومان.
زرگران: در ابتدای تیتراژ برنامه قیمت انجمن جهانی غلات خدمتتان عنوان شد الان هم با یک جستجوی ساده فکر میکنم بینندگان میتوانند به راحتی یک جستوجو کنند قیمت بین ۲۶۰ تا ۲۷۰ – ۲۷۵ دلار امروز به صورت سی اف آر در بنادر کشور تخلیه میشود. اما نکتهای که شما میفرمایید شما صورت مسئله را دارید عوض میکنید، چه ربطی به قیمت سی اف آر دارد. گندم مؤلفههای مختلف دارد قیمتش قیمت اکسبورگ دارد، قیمت اف او بی دارد، قیمت سی اف آر دارد شما دارید کالا را اکسپورت میفروشید، اما میخواهید قیمت سی اف آر بگیرید.
هاشمی: کشاورز مگر اکسبورگ نمیفروشد کشاورز سر مزرعه تحویل میدهد ۲ کیلومتری اش هم آنجا کارخانه آردسازی سیلو است همین گندمی که کشاورز تحویل میدهد امسال با ۱۷ هزار و ۵۰۰ تومان انشاالله سال آینده تحویل خواهد داد، امسال قیمت ۲۱ هزار تومان از گمرک خارج شده است.
قیمت خرید گندم سر مزرعه
زرگران: سی اف آر امروز فروشندگان خارجی با نرخ امروز در بنادر ایران تخلیه میکنند که ماکسیمم حدود ۱۴ هزار تومان میشود.
هاشمی: من با دلیل و منطق دارم صحبت میکنم.
زرگران: امسال چه کسی گندم وارد کرده است آقای هاشمی؟ شرکت بازرگانی دولتی ایران.
هاشمی: و وارد کنندگان خصوصی.
زرگران: امسال بخش خصوصی بیش از ۴۰ هزار تن واردات نداشته است.
آمار گمرک چه میگوید؟
هاشمی: آقای زرگران گمرک که جدا نکرده، گمرک که نگفته این مال جی تی سی است یا مال شماست، گمرک ۸ ماهه اول قیمت متوسط را اعلام کرده ۴۲۳ دلار این را من از خودم نمیگویم.
زرگران: این که نمیتواند مبنای محاسبه قرار بگیرد.
هاشمی: پس چیست؟
زرگران: چون خرید بازرگانی دولتی بوده.
هاشمی: یعنی اجحاف کرده بازرگانی دولتی، این طور نیست.
زرگران: سینوسی است و شما دارید رأس قیمت من اول صبحتم عرض کردم آن مقداری که من به شما گفتم در یک مقاطعی افزایشی بوده است.
هاشمی: امروز قیمت گندم ۶۰۰ دلار شده.
زرگران: ما ۶۰۰ دلار که هیچ وقت نداشتیم، اصلاً چنین چیزی نداشتیم.
هاشمی: چرا، در اوج جنگ اوکراین و روسیه قیمت مگر ۶۳۰ دلار نشد؟
زرگران: نه
هاشمی: آقا آمار دادند.
زرگران: ۴۳۰ -۴۴۰ یورو خریداری شده است.
هاشمی: ۴۲۳ دلار الان است که آرامش حاکم است.
زرگران: چقدر؟
هاشمی: ۴۲۳ دلار
زرگران: نه
هاشمی: من نمیگویم گمرک میگوید.
بازار فروش گندم کشور در کشورهای همسایه
زرگران: شما صادر کنید اگر چنین امکانی در گندم وجود دارد صادر کنید در کشورهای حاشیه خلیج فارس شما مجوز بگیرید
هاشمی: اگر من تعهد به امنیت غذایی کشور، هیچ کاری به کشاورز نداشته باشم، متعهد به چارچوب نظام هستم و این نباشم که من باید غذای مطلق گندم را تولید کنم و قانون اجازه دهد، الان انحصار است من نمیتوانم صادر کنم، پارسال به صورت قاچاق تا ۲۸ هزار….
زرگران: چه کسی از شما میخرد؟
هاشمی: خیلیها میخرند. سال گذشته ما در خصوص کشورهای همسایه حتی ۲۸ هزار تومان گندم به فروش رفت به صورت قاچاق، شما قیمت عراق را در نظر بگیرید، افغانستان و پاکستان را در نظر بگیرید، ببینید اینها به چه قیمت اجازه قانونی داده شود، هیچ اشکالی ندارد اجازه قانونی داده شود ما صادر میکنیم.
زرگران: ساختار کشور اجازه نمیدهد که گندم اگر قرار باشد یک چنین چیزی قاچاق شود یک داستانی وجود دارد شما میآیید در رسانه ملی عنوان میکنید، قاچاق گندم میشود در کشور اتفاق بیافتد با کامیون گندم از مرز عبور کند، گمرک و همه عوامل باید پاسخگو باشند.
هاشمی: الان دولت، حاکمیت یک قانونی بگذارند اجازه دهد که کشاورز گندمکار تولید کننده گندمش را صادر کند آن موقع میبینید که شما بازنده اصلی دولت است.
زرگران: الان دولت دارد ۱۳ هزار و ۵۰۰ تومان از شما میخرد، شما الان هم ۱۳ هزار و ۵۰۰ تومان دستتان را نمیگیرید بخواهید گندم را صادر کنید.
هاشمی: کجا؟
زرگران: از هر جا
هاشمی: شما مگر به این آمار شک دارید؟
زرگران: بله ۱۰۰ درصد
هاشمی: آمار گمرک یعنی الکی است.
زرگران: آمار گمرک برای دورانی است که قیمت جهانی بالا بوده است.
هاشمی: آقا ۸ ماه است، از اول فروردین تا آخر آبان حتی اوج تولید هم بوده.
زرگران: ما داریم راجع به امروز قیمت جهانی امروز صحبت میکنیم در ۳ ماه گذشته بازرگانی دولتی وارداتی نداشته است.
هاشمی: اوج تولید چه زمانی است؟
زرگران: اوج تولید فصل برداشت است که شما به دلیل عقب ماندگی وضعیت کشاورزی ما نمیتوانیم بگوییم.
جنگ روسیه و اوکراین و افزایش قیمت گندم
زرگران: بازار جهانی در آن مقطع بالا بوده درست است به تبع جنگ روسیه و اوکراین قیمت یا افزایش بزرگی داشت که بعد از آن کم کم، قیمت در سه چهار ماه گذشته همه کالاها من جمله گندم یعنی روغن، ذرت، این به راحتی از وزارت جهاد کشاورزی قابل استعلام است که قیمت امروز بسیار کاهشی بوده دوم اینکه این خریدها خریدهای بازرگانی دولتی است که من اعتقاد دارم به دلیل شرایط پرداخت بد بازرگانی دولتی به هر حال، چون که کشتیها میآیند ۶ ماه، ۸ ماه منتظر میمانند تا تخلیه شوند فروشندههای بینالمللی به بازرگانی دولتی قیمت بالاتری میدهند به دلیل اینکه پولشان را دیرتر دریافت بکنند و این قیمتها نمیتواند ملاک قرار بگیرد.
هاشمی: اتفاقاً موضوع خوبی را اشاره کردند؛ اولاً من یک انتقادی دارم. من انتقاد دارم به بخش دولتی الان باید از سازمان برنامه و بودجه اینجا حضور داشتند حتی جی. تی. سی هم باید اینجا بود میگفت که نه ما پولشان را میدادیم گندم میخریدیم.
پول دیرکرد و افزایش هزینهها
زرگران: اینها مسائلی که در بندر امام خمینی هست نشان میدهد که بیش از مثلاً در یک مقطعی بیش از ۴۵ کشتی در مدتهای ۴ ماهه ما اینها را داریم منتظر ایستادند برای اینکه پولشان را دریافت بکنند.
هاشمی: ما یا باید مشکوک باشیم به خریدهای جی. تی. سی که این طور نیست سازمانهای نظارتی و امنیتی زیر ذره بین دارند اینها را میگذارند حتی یک روز به مراجعه اضافه از طرف سازمان بازرسی کل کشور نهادهای امنیتی، نهادهای اطلاعاتی اصلاً قابل قبول نیست اینها باید پاسخگو باشند.
زرگران: برای همین است که آن هزینه دموراژ در این قیمت تمام شده لحاظ شده فروشنده وقتی که میداند که کشتی دموراژ.
هاشمی: خودتان جواب خودتان را دادید. ما برای ۱۰ میلیون تن خریدمان بر پایه حتی قیمت ۳۰۰ دلار که شما بگویید که من قبول ندارم.
زرگران: من ۳۰۰ دلار نگفتم ۲۷۰ دلار.
هاشمی: من هم میگویم ۴۲۳ دلار این ارزی که اگر نداشته باشیم که بدهیم شما از کشاورز داخلی ۱۵ فروردین گندمش را میخری آخر مهر پولش را میدهی مگر فروشنده خارجی این صبر را میکند باید دلارش را بریزی پولش را، تحویل بدهد بله.
زرگران: من نمیدانم شما این تجارت جهانی که شما میکنید را کجا انجام میدهید ولی بسیار بیگانه است با آن چیزی که ما میگوئیم.
هاشمی: آقای زرگران ببین بحث تجارت خصوصی در گندم حداکثر میشود ۳۰۰ هزار تومان که نمیشود این ملاک نمیتواند باشد اجازه بفرمائید خودتان گفتید ببین گندمکار ما این قدر نجیب است گندمش را خوب تولید میکند به دولت میفروشد ۵ ماه بعد پولش را میگیردیارانهای که به آن وعده میدهند نمیدهد کدام فروشندهی خارجی این ریسک را میکند؟ شما به من بگویید. زرگران: قیمت را میبرد بالا دیگر، قیمت را میبرد بالا.
هاشمی: نه.
زرگران: شما این مطلبی که میگوئید در مورد تأخیر پرداخت.
هاشمی: مگر شما فرمودید ۶ ماه مگر گندم میتواند ۶ ماه.
زرگران: کشاورز داخلی حرفی نمیتواند بزند در مورد دیر پرداخت کردن که فروشندهی خارجی میآید این را در قیمتش لحاظ میکند من هم همین را عرض میکنم به همین دلیل که آن لحاظ میکند این قیمت گمرک نمیتواند ملاک قرار بگیرد.
هاشمی: مگر میشود مثلاً گندم روی کشتی ۴ ماه روی دریا باشد در گمرک؟ اصلاً اصلاً
زرگران: شما از سازمان بنادر لیست لاین آپها را اگر که بگیرید من اینجا دارم خودم دارم میخواهم نشان بدهم. من چند ثانیهای را وقت میخواهم که مستندات.
نرخ تورم و تعیین قیمت تولید
هاشمی: من کاملاً احساس میکنم که نظریات آقای زرگران منطبق بر نظریات آقای منظور است توجه فرمودید ببینید سومین موردی که ما در خصوص قیمت گذاری گندم باید به آن توجه بکنیم از اینجا بررسی بکنیم مسائل قانونی مرتبط با تعیین قیمت است که ۴ شاخص برای آن گذاشتند؛ هزینه واقعی تولید است من تولیدکننده گندم در کشور با میزان بارش متوسط ۲۲۰ میلی متر تولید میکنم در صورتی که همان گندمی که آقایان ادعا دارند که به قیمت ارزان به ما میفروشند با متوسط ۷۵۰ میلی متر دارد تولید میشود.
اجازه بفرمائید کشتی گیر ۶۰ کیلویی را میخواهید بفرستید روی تشک کشتی با یک کشتی گیر ۱۲۰ کیلوگرم کشتی بگیرند آنها حمایتهای آشکار و پنهان دارند از کشاورز که این اصلاً انحراف ایجاد میکند در بحث تجارت دانی، قیمت هزینهی تولید شده که یکی از معیارهای تعیین قیمت است ما بخش دولتی را گذاشتیم کنار این جدول، جدول بنیاد ملی گندم کاران از ۲۸ استان گندم خیز است برای سال ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳، برای ۱۴۰۲ قیمت ۱۷ هزار و ۴۰۱ و ۴۰۲ که الان خریداری کردیم به قیمت ۱۵ هزار تومان آقای زرگران، برآورد قیمت بنیاد ملی گندم کاران هر کیلو ۱۷ هزار و ۲۰۰ تومان برای کشاورز آب خورد، اتاق اصناف کشاورزی هم ۱۶ هزار ۹۱۰ تومان برای سال آینده که الان اعلام شده ۱۷ هزار و ۵۰۰ تومان برآورد مشترک بنیاد ملی گندم کاران با اتاق اصناف کشاورزی که اینها به صورت مویرگی در کشور اعضا دارند و از آنها قیمت واقعی را میگیرند ۲۰ هزار و ۹۰۰ تومان است این از شاخص هزینهی تولید که قیمت گذاری قانون است دیگر قانونگذار گفته که قیمت گندم با ۴ شاخص باید مشخص بشود ۱ هزینه تولید که خدمتتان عرض کردم دومین مورد بر اساس نرخ تورم اعلامی از طرف مرکز آمار است یا بانک مرکزی یعنی قیمت پایه گندم را در نظر میگیریم نرخ متوسط تورم سالانهی اعلام شده از طرف مرکز آمار ما اعلام میکنیم قیمت پایه ۱۳ هزار تومان، آقای منظور گفتند ۳۵ درصد در صورتی که ما قبول نداریم.
الان تورم ما بالای ۴۶ درصد است حتی آن ۳۵ درصد را ما اعمال کردیم رسیدیم به ۱۷ هزار و ۵۰۰ تومان که باید تجدید نظر در آن انجام بگیرد سومین مورد حفظ رابطهی مبادلاتی است، ما بگوییم سال ۹۵ با تحویل چند تن گندم یک کشاورز میخرد یک تراکتور بخرد که الان آخرین مورد هزینهی تمام شدهی محصول مشابه وارداتی است آقای منظور مراجع دولتی و شما که به عنوان مدافع واردات گندم هستیم قیمت دلار واقعی ۵۰ هزار تومان را روی آن سرکوفت میزنید میگوئیم ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومان یعنی آن بیتالمال ۵۰ هزار تومانی را به اصطلاح بخشی میدهد به کشاورز خارجی ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومان میرسیم به قیمت ۱۴ هزار تومان در فکر قیمت واقعی ارز که یکی از شاخصهای اصلی قیمت گذاری گندم است این قیمت را میرساند به ۲۱ هزار تومان.
قیمت بالای گندم سفره جامعه را کوچک میکند
زرگران: من ابتدا بگویم که موارد را خدمت شما نشان دادم و به دلیل آن هزینه دموراژی که به شما مستند نشان دادم قیمتی که ایشان اشاره کردند پایهی گمرکی به همان دلایل قابل استناد نیست و خواستم که بینندگان هم در جریان باشند، اما من آقای هاشمی عنوان میکنند صرفاً یک طوری صحبت میکنند که مثل اینکه تمام جامعه ما این ۳ میلیون نفری که گندمکار هستند.
در حالی که ما یکی از اقشار زحمتکش و قابل احترام کشور ما هستند گندم کارها، بخشهای دیگری داریم که شاید از طبقهی ضعیفتری از آنها قرار داشته باشند ما از ۱۰ میلیون تن گندممان مصرفمان، ما از ۱۰ میلیون تن گندمی که داریم ۲ میلیون تنش مصرف صنف و صنعت است یعنی کالاهایی مثل ماکارونی، مثل بیسکویت، مثل نانهای حجیم با این آرد صنف و صنعت تهیه میشود که افزایش قیمتهای گندم اثر مستقیم دارد روی افزایش آنها یعنی اگر که ما ملاکی را روی قیمت داخل روسیه در نظر بگیریم ۷ هزار و ۷۰۰ تومان است، شما یک ضریب مثلاً ۴ تا ۵ هزار تومانی آن چیزی که الان افزایش پیدا میکند یعنی آرد در میآید ۱۱ تا ۱۲ هزار تومان نهایت ۱۳ هزار تومان. ماکارونی در میآید کیلویی ۱۵ تا ۱۶ هزار تومان با قیمتی که آقای هاشمی میگویند ۱۷ هزار و ۵۰۰ تومان هم که در نظر یعنی شما دارید یک نسخهای میپیچید که برای یک قشر بزرگی از جامعه یک سفرهی کوچکتری ایجاد بشود به دلیل اینکه میگوید که آقا دولت بیاید از این ۳ میلیون نفر حمایت کند دلیل درخواست شما عدم بهرهوری در تولید کشاورزی ایران است خودتان هم من فکر میکنم قبول داشته باشید که برداشت مثلاً یک و نیم تن، دو تن در هکتار اصلاً قابل قبول نیست از طرف دیگر من میخواهم توضیح بدهم که کمکهایی که دارد الان در حال حاضر به جامعه گندمکار کشور میشود، شما آب کشاورزی را نسبت به سایر کشورها بسیار ارزان قیمت تر دریافت میکنید یعنی آب رایگان مملکت را دارید با کشاورزی میکنید کود قیمت بازار نه مجانی نمیدهند ولی هر لیتر ۴۰ تومان میدهند.
شما قیمت آب را در دنیا مقایسه بکنید ببینید که قیمت آب کشاورزی ۴۰ تومان در کجای دنیا ما همچنین چیزی داریم؟ قیمت کودتان قیمت کودی است که خدمات حمایتی میدهد در حالی که عمدهی کشاورزی دنیا دارند کود را از ایران دریافت میکنند میبرند با همان هزینههای تراکتور گرانتر دستشان میرسد و قیمت تمام شدهی بیشتری خواهند داشت در کنار همهی اینها شما میفرمایید که نه به نظر من اگر که شما الان دو تا نَرِکتِر برداشت میکنید اگر این میزان به ۴ تن، ۵ تن در هکتار برسد آن درآمد واحدی که از هر هکتار ایجاد میشود کشاورز را راضی خواهد کرد من اصلاً نمیگویم از کشاورزان نباید حمایت بشود من ۱۰۰ درصد موافق این هستم ما در گذشته سفری را با آقای مهندس حجتی داشتیم در اتریش در آنجا کشاورزی را ایشان با او صحبت کرد میگفت آقا من اگر زمینم را بکارم یا نکارم به من ۱۰۰۰ یورو بابت هر هکتار دولت میدهد اینها سیاستهایی است که شما باید این را از دولت بخواهید.
نباید بخواهید قیمت گندم افزایش پیدا کند به تبع آن آرد و ماکارونی و بیسکویت هم افزایش پیدا بکند و سفرهی مردم را کوچکتر بکنید من خواهشم این است که در درخواستهایتان در احقاق حقوقتان سایر اقشار جامعه را هم در نظر بگیرید.
گندم نرخ جهانی ثابت ندارد
محمدرضا اسکندری، وزیر پیشین جهاد کشاورزی: ببینید من این عزیزان که دارند با هم بحث میکنند من فکر میکنم از کشاورز حمایت صورت الان نمیگیرد چرا؟ چون ما در بازار جهانی قیمت واحد گندم نداریم که بگوییم قیمت گندم در اصل این هست گندم یک رنج قیمتی دارد از به قول معروف ممکن است ۲۰۰ دلار باشد تا هزار و ۵۰۰ دلار هر تنش، در نتیجه ما موقعی که میآییم میگوئیم گندم باید ببینیم کیفیت گندم ما در آن درجات گندمی که در جهان است به چه قیمتی است؟
زرگران: آقای اسکندری این قیمت هزار و ۵۰۰ دلار بابت هر تن گندم را شما از چه رفرنسی میفرمایید؟
اسکندری: ببینید من این را دارم بحث میکنم میگویم گندم در بازار جهانی قیمتهای مختلف دارد از گندم خوراک دام شروع میشود تا بیاید مرز قیمت خوراک انسانی و بعد شما از گندم نرم داریم گندم سخت داریم. زرگران: ما داریم راجع به گندم کلاس ۳ که در ایران تولید میشود صحبت میکنیم و قیمتهای عنوان شده توسط بنده هم همین. ببینید گندم کلاس ۳ است یک زمانی که بنده مجری طرح گندم بودم گندم ما را آن موقع مقایسه کردیم با گندمی که در بازار جهانی است گندم تولید داخل ایران در رنج ۵۰۰ ۶۰۰ دلاری بود شما مرتب میگوئید گندم ۲۷۰ دلاری، این گندم ۲۷۰ دلار قطعاً شما گندم خوراک دام پیدا کنید بله در همین قیمت است خوراک انسانی بخواهید بیاورید گندم سخت را شما به چه قیمتی وارد کشور میکنید؟
قطعاً گندم خوراک گندم سخت که در کارتونهای ماکارونی استفاده میشود قیمت بالایی دارد شما نمیتوانید کشاورز را دقیقاً ما در برهههای مختلف دیدیم هر وقت تولید داخل میخواست رونق بگیرد یک تفکر میآید تولید داخل را میزند. قیمت جهانی، قیمت جهانی گندم میگویند در قیمتهای مختلف است قیمت ثابت ندارد قیمت ثابت ندارد گندم که بگوییم آقا متوسط آن ۲۷۰ دلار است شما قطعاً متوسط بیش از اگر ما بخواهیم گندم با کیفیت بیاوریم که نوعی هم که مردم با کیفیت باشد گندم قطعاً بالای ۴۰۰، ۵۰۰ دلار است در بازار جهانی بعد آن را شما باید مقایسه کنید با تولید داخل اینکه بیایی گندم داخل را بکوبید کجا گندم ما گندم آبی ما یک تن یا دو تن است قطعاً الان متوسط تولید گندم آبی ما بالای ۴ تن است کشاورزهای نمونهی ما بالای ۱۰ تن در هکتار گندم برداشت میکنند این که شما مرتب بیایید تخریب بکنید کشاورز را مرتب بیایی بگویید آقا بعد به بهانهی اینکه آقا قیمت رفته بالا به هر حال اگر ما بر مبنای دلار بخواهیم محاسبه کنیم الان دلار آزاد هر مقدار هست.
زرگران: آقای اسکندری من قیمتهای جهانی را بر مبنای درصد پروتئین خدمتتان عرض میکنم قیمت گندم با پروتئین ۱۰ و نیم که پایه کمتر از آن قیمت دامی میشود قیمت فوب آمریکا آن ۲۲۲ دلار است قیمت گندم با پروتئین ۱۱ و نیم قیمت فوب آن ۲۳۵ دلار است برای هر تن و قیمت پروتئین ۱۲.۵ که بالاترین میشود گفت به غیر از گندم گلستان و خوزستان ما هیچ گندمی ما مرغوبتر از این نداریم در کشورمان ۱۲.۵ است که فوب آن ۲۴۸ دلار میشود.
اسکندری: ببینید وقتی که ما میگوئیم که آقا گندمی با پروتئین ۱۱.۵ یا ۱۲ ایشان اشاره کرد ۴۸۰ دلار است دیگر؟
زرگران: ۲۲۲ دلار است.
اسکندری: ۲۲۲ دلار را ده و نیم تا گفتند. قیمت جهانی را گفتم من بحثم این است که حالا ببینید قیمتهایی که ایشان الان اشاره میکنند من الان آن چیز در اختیارم نیست من میگویم آقا سه تا قیمت نیست گندم قیمت، ببینید قیمت فوب را اشاره کردند میگویند قطعاً گندم دامی است که ۲۲۵ دلار است.
تعیین نرخ گندم بر اساس کیفیت
زرگران: آقای اسکندری اگر اجازه هست من یک توضیح و یک سوال از خدمت شما بکنم به عنوان پیشکسوت این حوزه؛ آیا در دنیا گندم را به صورت کلاس بندی شده بر اساس میزان پروتئین و گلوتن آن خریداری میکنند یا خیر؟
اسکندری: شما گندم یک کیفیت دارد حالا اجزای کیفیت ممکن است چیزهای مختلف باشد بستگی دارد.
زرگران: بر اساس میزان پروتئین گندم، گندم به ۴ گروه کلاس ۱، ۲، ۳، ۴ کلاس بندی میشود و گندم دامی، فرمایش شما دلالت بر همین دارد من سه تا از این کار را نشان دادم به خدمت مجری برنامه، اما در مورد نکتهای که وجود دارد من میخواهم شما که به عنوان یکی از متولیان خرید گندم بودید سوال کنم از شما آیا در کشور ما همهی گندمهایی که تولید میشود دارای یک کیفیت مرغوب و درجه یک هست، آیا ما در بهترین شرایط دنیا وقتی که بررسی میکنیم گندم دامی وجود دارد ما تنها کشوری هستیم که کشاورزان مدعی هستند که ما گندم دامی تولید نمیکنیم همه کشاورزهای ما باید ۱۳ هزار یا ۱۷ هزار و ۵۰۰ تومان از دولت پول بگیرند بابت گندمشان.
اسکندری: ببینید همین طور یک چیزی را به کشاورزان نسبت ندهید شما موقع خرید که میشود گندم در حساب رنجهای مختلف از کشاورز داخلی خیرات میشود آنجا ببینید بر مبنای افت مفید و افت غیرمفید بر مبنای آن جدول قیمت تعیین میشود.
زرگران: آقای اسکندری افت مفید و غیرمفید در هر کلاس گندمی وجود دارد. سوال من چیز دیگری است میگویم ما آیا گندم کلاس یک داریم؟ که داریم در استانهای گلستان و خوزستان، آیا گندم کلاس ۴ داریم؟ بله در برخی از استانهای غربی مان داریم چرا دولت دارد گندم کلاس ۴ را، گندم کلاس ۱ را به یک قیمت و تضمینی میخرد.
اسکندری: نه این طور نیست که با یک قیمت میخرد.
واردات گندم با کیفیت پایین
هاشمی: آقای زرگران ما جدول پاکی را داریم، شما فرمودید ۱ میلیون و ۷۰۰ هزار تن، نه نوسان ندارد، آقا ظرفیت کارخانجات ماکارونی ما مگر بالاتر از ۷۰۰ هزار تن است، اجازه بدهید نان حجیم همه شأن را جمع بکنید به ۱.۵ میلیون تن هم نمیرسد. ضمناً سیلو داران، کارخانجات آردسازی، انجمن کارخانجات ماکارونی همه شأن الزام دارند شما از آقای دکتر ملک بپرسید میگفت آقای هاشمی من حاضرم ۱۰ درصد بالاتر از قیمت خرید تضمینی گندم از خود کشاورز بخرم، نه میدانی علتش چیست؟ آن گندمی که شما میخرید در گمرک در بندر داریم پیاده میکنیم اگر کسی آنجا باشد تا ۱۰ دقیقه آن طرفش را نمیتواند ببیند گندم درجه ۱ که به شما نمیدهند درجه ۲ هم نمیدهند، گندم درجه ۵ به شما میدهند. قیمت فوب در آمریکا است.
زرگران: آقای هاشمی هر کالایی که خریداری میشود فروشنده و خریدار یک بازرسی دارند که آن بازرس یک آنالیزی میکند و طبق داده تأیید میشود این چیزی که شما میگوئید در فیلمها شاید اتفاق بیفتد، اما در واقعیت یک همچنین چیزی نداریم.
هاشمی: گندمی که درب گمرک تخلیه میشود یک کیلومتر آن طرف تر کشاورز من هم تولید میکند قیمت شما نباید رو به آمریکا باشد قیمت اعلامی شما باید قیمت گمرک باشد که گفته ۴۲۰ دلار دومین مورد، ببینید شما فرمودید آب مجانی است، کجا مجانی است، هزینه استحصالات….
زرگران: من میخواهم از شما خواهش کنم از آقای دکتر کلانتری به عنوان پیشکسوت این حوزه در مورد آب سوال کنیم و ببینید که آیا این قیمت آب ارزان و رایگان هست یا نیست؟
هاشمی: شما من دکتر کلانتری را به عنوان یک عامل بخش کشاورزی صد درصد همه قبول دارند درست است میدانیم موضوع چی هست که شما مثل دولتمردان فکر میکنید علتش این است که جنابعالی و دولتمردان میخواهند هزینه حمایت از مصرف کننده را از جیب من کشاورز بدهند توجه فرمودید ماکارونی گران میشود راهکارش میدانید چی هست؟ الان انجمن کارخانجات ماکارونی میتوانید بپرسید خودشان راغب هستند به قیمت آزاد از کشاورز بخرند.
زرگران: برای اینکه دولت به آنان اجازه نمیدهند خودشان گندم مرغوب بیاورند.
هاشمی: نه چرا اجازه میدهد قرارداد میبندم من قرارداد بستم با آن.
زرگران: تمام وارد کنندههای گندم امسال گندمشان توسط جی. تی. سی به نحوی میشود گفت دریافت شد و وجوهش پرداخت نشده به آنان.
هاشمی: شما تفکرتان این است که هزینه حمایت از مصرف کننده را باید کشاورز بدهد که این امکان ندارد میدانید چرا.
زرگران: ابداً من میگویم کشاورز باید به حق خودش قانع باشد و عدم و نفی خودش را به دلیل پایین بودن بهرهوری از جیب مردم و از جیب مصرف کننده نخواهد.
هاشمی: آقای زرگران ببینید حتی این ۲ میلیون تن شما که من قبول ندارم که بیش از ۱.۵ میلیون تن نیست درست است این را میدانید کارخانجات به صنف و صنعت چی میگوید؟ میگوید آقا من حاضرم ۱۷ هزار و ۵۰۰ تومان شما قیمت گذاشتید این را ۱۹ هزار و ۵۰۰ تومان بخرم منتهی سازمان حمایت از مصرف کننده نباید من را تنگنا بگذارد ما در چنین مواردی آقای مهندس من با کارخانجات ماکارونی قرارداد بستیم ۱۰ درصد بالاتر از قیمت خرید تضمینی این را خریدند از کشاورزان به قیمتی که دادند یکی از کارخانجات ماکارونی را ۸ میلیارد تومان جریمه کردند شما هزینه حمایت از مصرف کننده را انتظار دارید من بدهم دولت باید بدهد.
مساحت زمین و بهرهوری پایین گندم
زرگران: امیدواریم که کشاورزی داخلی ما به سمت کشاورزی در مقیاسهای بزرگتر برود اینها وظایفی است که متولی گندم باید این کار را انجام بدهد که کشاورز به حقوق خودش برسد کشاورز زمانی که بالاخره اینها وقتی که شما میفرمایید گندم یک کالای سیاسی و استراتژیک است که من اعتقاد ندارم، چون ذرت دارد سالانه ۱۰ میلیون تن میآید هیچ وقت هم مشکلی در کشور نبوده ولی به هر حال اگر این اتفاق بیفتد و کشاورزی ما به سمت حرفهای شدن به سمت به روز شدن، استفاده از تکنولوژیهای روز دنیا برود این دو تن در هکتار شما تبدیل میشود به ۵ تن و کشاورز درآمدش میشود دو برابر، اگر ۴ تن بود.
هاشمی: شما به عنوان مصرف کننده و وارد کننده یک بار آمدید گفتید که من با این کشاورز قرارداد ببندم؟ عمراً این کار را نکردید.
زرگران: آقا ۶ میلیون هکتار … سطح کشت کشور است ایشان میفرمایند ۴ تن یعنی ما باید ۲۴ میلیون تن گندم میداشتیم سال گذشته.
هاشمی: نه ۴ میلیون تن دیم است که آن تابع شرایط آب و هوایی است.
زرگران: آقا شما در هر هکتار چقدر برداشت میکنید؟ دیم را رها کن، شما در کشت آبی اگر ۴ تن در هکتار برداشت بکنید ۸ میلیون تن گندم آبی برداشت است؛ شما کلاً ۱۲ میلیون.
زرگران: آن چیزی که دولت دارد به قیمت فراتر از قیمت جهانی میخرد عذر میخواهم هیچ کشاورزی کالایش را نگه نمیدارد همیشه میگویند کشاورز نگه داشته از قیمت راضی نیست ۴ ماه بعد هیچ کسی هم نمیداند این گندمِ کجا رفت هیچ اتفاقی نمیافتد گندمی که شما تولید کردید ۱۰ و نیم میلیون تن بوده در سال گذشته به علاوه چیزی حدود یک میلیون تن برای بذر کشاورز نگه داشته.
ترجیح صنعتگران واردات گندم است
هاشمی: من یک سوال دارم از شما، شما به عنوان وارد کننده به عنوان مصرف کنندهی گندم تولید که نمیکنید یک بار پا پیش گذاشتید که بیاییم از این کشاورز به صورت قراردادی حمایت بکنیم نه، شما منتظر این هستید، چون تفکرتان تفکر تجاری است.
زرگران: نه تفکر تجاری نیست.
این آقای زرگران ظاهرا هیچ سوادی نداره سه میلیون کشاورز یعنی سه میلیون خانواده چهار یا پنج نفری و شاید بیشتر . بعدشم با این ادوات فرسوده بیشتر از اینها نمیشه برداشت کرد . بهشون بفرمایید تو اون کشورها کمباین و ادوات پیشرفته دارن و مثل ما موقع برداشت اینقدر ریزش گندم ندارن . کودهای مورد استفاده اونها مرغوب هست و یه دفعه قیمتش سه برابر نمیشه و اینکه سموم کشاورزی ما ضمن اینکه قیمت بالایی دارند مرغوبیت لازم را برای دفع آفات ندارند . چطوریه قیمت چیزهایی که خودشون به کشاورز میفروشن مثل کود و ادوات یه دفعه چند برابر میشه ولی موقعی میخوان قیمت خرید محصولات رو اعلام کنند قطره ای و در حد چند درصد اعلام میکنن . پول گندم رو پنج ماهه میدن ولی وامهاشون باید سرموقع پرداخت بشه . اکثر کشاورزا موقع پرداخت وام چون پولشونو دولت نداده مجبور شدن زمین و ادوات زیر قیمت بفروشن . در کل دولت داره کشاورز رو ذره ذره نابود میکنه
اگر این بازیا باشه بااین کم ابی گندم بیست تومنا که هیچ صدتومنم کشاورز تحویل نمیده